Doğu Anadolu'nun en özel şehirlerinden biri Kars. Hem tarihi hem de doğal güzellikler iç içe geçmiş; birbiriyle uyum içinde ziyaretçilerini kendilerine hayran bırakıyor. Geçen hafta Serhat Kalkınma Ajansı tarafından hayata geçirilen 'Tarihi Kimliğiyle Kars Kenti Projesi' vesilesiyle Kars'ta idik. Bu güzelliklere yerinde şahit olduk...
Kars benim için çok özel bir yer, zira askerlik görevimi burada yerine getirdim. Pandemi dönemi olmasından dolayı çarşı izinlerimi kullanamasam da burayı çok güzel ve özel hatırlıyorum. Hep de öyle kalacak benim için. Ama bu özel hatıra ikinci sefer gidişimle daha güzel bir hafızaya dönüştü. Bir grup gazeteciyle birlikte geçen hafta oradaydık. Şehrin altını üstüne getirdik desek yeridir çünkü rehberimiz Bengül Samgar Toprak Kars'ın her bir noktasını anlatmak istedi bize, öyle de yaptı. Hem tarihi hem de doğal güzelliklerini yakından görme fırsatı bulduk onun sayesinde. Tüm bunları görünce bir kez daha kendi kendime 'Boşuna sevmemişim bu güzel şehri' dedim...
CADDE, AÇIKHAVA MÜZESİNE DÖNÜŞTÜ
Şimdi gelelim Kars'a gidiş sebebimize... Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Fonu (IPA) ile finanse edilen, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygulanan Rekabetçi Sektörler Operasyonel Programı (CISOP) kapsamında destek almaya hak kazanan ve Serhat Kalkınma Ajansı'nın yararlanıcısı olduğu 'Tarihi Kimliğiyle Kars Kenti Projesi' vesilesiyle şehirdeki değişimi görmek üzere gittik Kars'a.
2021 yılında başlayan projenin özeti şöyle: Söz konusu projenin inşaat bileşeni kapsamında Kars Merkez Haydar Aliyev Caddesi üzerinde bulunan 23 adet tescilli ve 9 adet tescilsiz bina için cephe iyileştirmesi ile caddenin kaldırım ve yol yenilemesi, aydınlatma işleri, çevre düzenleme işleri, işaret levhaları ve sokak mobilyaları montajı yapıldı. Bunun yanı sıra Ani Ören Yeri'nin etrafı koruma çitleriyle kapatıldı, sokak mobilyaları, yönlendirme ve bilgilendirme tabelaları ile donatıldı. 2023 yılı temmuz ayı itibariyle çalışmalar tamamlandı. Titizlikle hayata geçirilen proje sonucunda sözkonusu bölge ve alanlar tam bir Açıkhava müzesine dönüştürülmüş.
ANADOLU'NUN İLK MESCİDİ ORTAYA ÇIKARILDI
Rus işgali sırasında Baltık mimari tarzında düzgün kesme bazalt taşından yapılan binalar, üç yıl öncesine kadar çeşitli renklere boyanmış, asli kimliğinden uzaklaştırılmıştı. Proje sayesinde boyalar temizlenerek taşları ortaya çıkarıldı ve Kars'ın sokakları kimlikli bir yapıya büründü. Ayrıca Selçuklu, Gürcü ve Ermeni kültürüne ait birçok tarihî eserin bulunduğu Ani Ören Yeri'nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Kafkas Üniversitesi (KAÜ) iş birliğinde bu yıl 8 farklı noktada 35 kişilik bir ekiple kazı çalışmaları devam ediyor. Bu yılki çalışmalarda çok önemli bir miras tespit edildi. Anadolu'daki ilk Türk camisinin 350 metre ilerisinde Anadolu'nun ilk mescidi de kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkarıldı.
TARİH KOKAN BİR KENT: KARS
Kars için tarih kokan bir kent tanımını kullanmak yanlış olmaz zira buradan farklı medeniyetler gelip geçmiş. Birçok millet buraya sahip olmak için savaşmış. Ülkemizdeki pek çok şehirde olduğu gibi Kars'ta da çok kültürlülüğün izlerine her adımda rastlamak mümkün. Şehrin mimarisi ve kültürü büyük ölçüde özgün hâlini koruyabilmiş.
Ani Ören Yeri, Kent Surları, Aslanlı Kapı, Ateş Tapınağı, Aziz Gregory Kilisesi, Ebul Menuçehr Camii, Büyük Katedral, Tigran Honents Kilisesi, Aziz Prkic (Halaskar) Kilisesi şehrin en öne çıkan yapıları arasında yer alıyor. Sarıkamış'ta bulunan pek çok yapı ve doğal güzellikler de yine bu kentte mutlaka görülmesi gereken noktalar olarak karşımıza çıkıyor. Koşapınar Köyü'nde bir de açıkhava müzesi bulunuyor ki ziyaretçilerin şimdiden uğrak noktası olmuş durumda. Keklik Deresi, Şehitlik, Katerina, Cer Atölyeleri, Çıldır Gölü, Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi (Kanlı Tabya), Peynir Müzesi de yine kentte görülmesi gereken diğer tarihi ve doğal güzellikler arasında.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası imzalanan Berlin Antlaşması ile yaklaşık 40 yıl kadar Çarlık Rusyası hâkimiyetinde kalan Kars'ta o dönem askeri, idari, demografik, kültürel gibi alanlarda çeşitli değişimler yaşanmış. Ruslar Kars Kalesi dibindeki eski yerleşim alanını olduğu gibi bırakıp, kentin güneyinde yeni bir kent düzeni oluşturmuş ve bu alanda batılı tarzda yeni yapılar inşa etmişler. Bugünkü kent dokusunun oluşmasında etkin role sahip olan Rus hâkimiyeti döneminde, Baltık üslubunda inşa edilmiş yapılar işlev değiştirse ve cephelerinde kısmi değişimler olsa da halen o doku şehrin kimliğini oluşturuyor.
Şehir merkezinde Baltık mimari örneklerinden Fethiye Camii (Alexander Nevski Rus Ortodoks Kilisesi), Ticaret ve Sanayi Odası, Vali Konağı, Defterdarlık, İl Sağlık Müdürlüğü, Cheltikov Otel, Kümbet Cami (12 Havariler Kilisesi) ile Kars Kalesi, Gazi Kars Bedesteni, Ebul-Hasan Harakânî Türbesi, Ulu Camii, Taş Köprü, Osmanlı Hamamları sizi tüm ihtişamıyla karşılıyor.
2024-07-27T04:07:09Z dg43tfdfdgfd